Ferðaþjónusta fyrir fatlað fólk

16.01.2019

Samþykkt í fjölskyldunefnd 18. desember 2018
Samþykkt í bæjarstjórn 16. janúar 2019

Reglur Mosfellsbæjar um ferðaþjónustu fatlaðs fólks

Inngangur Eftirfarandi reglur grundvallast á samkomulagi sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu, dags. 19. maí 2014, um sameiginlega ferðaþjónustu fatlaðs fólks.
Samdar voru og samþykktar af öllum sveitarfélögunum sama dag sameiginlegar reglur um ferðaþjónustuna sem mynda grunn, en hverju sveitarfélagi er heimilt að setja sértækar reglur, gangi þær ekki gegn sameiginlegu reglunum.
 

I. kafli
Markmið, hlutverk og réttur til þjónustu


1. gr.
Markmið

Markmið ferðaþjónustu fatlaðs fólks er að gera þeim sem ekki geta nýtt sér þjónustu almenningsfarartækja kleift að stunda atvinnu, nám og njóta tómstunda.

2. gr.
Hlutverk

Hlutverk ferðaþjónustunnar er að sjá fötluðu fólki fyrir ferðum til og frá vinnu, skóla, lækninga og hæfingar. Ganga þær fyrir öðrum ferðum. Miðað er við að fjöldi slíkra ferða sé að hámarki 44 í mánuði og ferðir til annarra erinda ekki fleiri en 16 í mánuði. Heildarfjöldi ferða verði þannig eigi meiri en 60 í mánuði.

Heimilt er þó að veita þeim er nota þjónustuna daglega vegna atvinnu eða skólagöngu kost á fleiri ferðum.

Ferð er skilgreind í reglum þessum sem akstur milli tveggja staða, en ekki akstur fram og til baka.
 

3. gr.
Réttur til þjónustu

Rétt til þjónustunnar eiga þeir íbúar Mosfellsbæjar sem eru:

a) Hjólastólsnotendur.
b) Blindir og geta ekki notað önnur flutningstæki.
c) Ófærir um að nota almenningsvagnaþjónustu vegna annarrar langvarandi fötlunar og hafa ekki aðgang að eigin farartæki.

Skilyrði er að fötlun umsækjanda falli að skilgreiningu 2. gr. laga um málefni fatlaðs fólks nr. 59/1992, með síðari breytingum, og að hann eiga ekki rétt á niðurgreiddri akstursþjónustu frá öðrum aðilum.

Hafi einstaklingur sem orðinn er 67 ára talist fatlaður samkvæmt lögum nr. 59/1992 um málefni fatlaðs fólks og notað ferðaþjónustu fatlaðs fólks fram að þeim aldri á hann rétt á henni áfram meðan þörf krefur.


II. kafli
Framkvæmd


4. gr.
Stjórn og yfirumsjón

Bæjarstjórn fer með umboð Mosfellsbæjar gagnvart hinni sameiginlegu ferðaþjónustu fatlaðs fólks á höfuðborgarsvæðinu. Framkvæmdastjóri fjölskyldusviðs er fulltrúi bæjarins í sérstökum samráðshópi sem ber faglega og fjárhagslega ábyrgð á verkefninu. Hópinn skipa framkvæmdastjórar félagsþjónustu í hlutaðeigandi sveitarfélögum.


5. gr.
Umsókn

Umsókn um ferðaþjónustu skal berast Mosfellsbæ á skriflegu eða rafrænu formi sem nálgast má á íbúagátt bæjarins. Í umsókn skal veita almennar upplýsingar um umsækjanda, óskir um fjölda ferða og í hvaða tilgangi þær eru farnar. Þá skal tilgreina fötlun umsækjanda og hvort hann hafi umráð yfir bifreið. Þegar sótt er um ferðaþjónustu í fyrsta sinn skal leggja fram staðfestingu sérfræðings um þörf fyrir ferðaþjónustu og fjölda ferða.

Umsókn er metin á grundvelli möguleika umsækjanda til að nýta sér þjónustu almenningsfarartækja eða aðra ferðamöguleika.
 

6. gr.
Þjónustutími

Þjónustutími ferðaþjónustu fatlaðs fólks miðast við þjónustutíma almenningsvagna Strætó bs. Miðað er við að ferðir hefjist innan þjónustutíma.

Akstur á stórhátíðardögum er eins og á sunnudögum.
 

7. gr.
Pantanir og afpantanir

Notendur skrá pantanir á netinu eða í síma þjónustuvers Strætó bs. Ferð skal pöntuð með að minnsta kosti tveggja klukkustunda fyrirvara, en reynt er að öðrum kosti að bregðast við pöntunum eins fljótt og auðið er.

Notendur skulu veita upplýsingar um fastar ferðir, t.d. vegna atvinnu, skólagöngu eða hæfingar, til að þjónustuaðilar geti leitað hagræðis við skipulagningu ferða.
Ekki er unnt að tryggja þjónustu vegna hópferða nema ferð sé pöntuð með að minnsta kosti tveggja sólarhringa fyrirvara. Hópur telst vera fjórir einstaklingar eða fleiri og greiðir hver og einn fyrir sig.

Afpöntun reglubundinna ferða skal fara fram með sem mestum fyrirvara, helst deginum áður, en í undantekningartilvikum með tveggja klukkustunda fyrirvara. Að öðrum kosti telst ferðin með í uppgjöri.

8. gr.
Tilhögun ferða

Miðað er við akstur að og frá anddyri. Notendur skulu vera tilbúnir til brottfarar á umsömdum tíma. Ekki er tryggt að bíll bíði sé notandi ekki tilbúinn. Biðtími notenda skal að jafnaði ekki fara yfir 10 mínútur frá umsömdum tíma.

Aðstoð við notanda skal vera fyrir hendi á vegum hans eða fyrir hönd hans, gerist þess þörf. Við sérstakar aðstæður veitir bílstjóri þó notanda aðstoð við að komast inn í bíl á brottfararstað eða út úr honum á áfangastað.

Ekki er beðið á meðan notandi sinnir erindi sínu og bílstjórum er ekki heimilt að sinna sendiferðum fyrir notendur.

Notanda sem ekið er til læknis er heimilt að hringja eftir akstri til baka að viðtali loknu enda hafi ekki verið vitað fyrirfram hve langan tíma það tæki.

Ferðaþjónustan byggist á samnýtingu ökutækja þannig að fleiri en einn notandi ferðast að jafnaði saman. Miðað er við að ferðatími milli staða sé svipaður og hjá almenningsvögnum á þjónustusvæðinu.

Rétt eins og notendur almenningsvagna þurfa þeir sem nýta ferðaþjónusta fatlaðs fólks að vera viðbúnir töfum eða breytingum á áætlun, svo sem vegna færðar eða umferðartafa á annatímum.

Ábendingum og kvörtunum notenda vegna þjónustunnar skal beina til Mosfellsbæjar. 

9. gr.
Aðrir farþegar og aðstoðarmenn

Notanda er heimilt að hafa með sér einn farþega og greiðir notandinn þá sama gjald fyrir hann. Börn undir sex ára aldri í fylgd með fötluðum foreldrum sínum greiða ekkert gjald.

Geti notandi ekki ferðast einsamall að mati Mosfellsbæjar skal aðstoðarmaður fylgja honum. Fyrir aðstoðarmenn er ekki greitt fargjald. 

10. gr.
Gjald og þjónustusvæði

Um gjald fyrir ferðaþjónustuna vísast til gjaldskrár Mosfellsbæjar þar að lútandi.

Þjónustusvæði ferðaþjónustunnar er Hafnarfjörður, Garðabær, Kópavogur, Reykjavík, Seltjarnarnes og Mosfellsbær.  


11. gr.
Öryggi

Ökutæki, ökumenn og aðrir starfsmenn sem vinna að ferðaþjónustu fatlaðs fólks skulu uppfylla ákvæði laga, reglugerða og leiðbeininga velferðarráðuneytisins fyrir sveitarfélög um ferðaþjónustu fyrir fatlað fólk frá 24. janúar 2012.

Ökumaður sem sinnir ferðaþjónustu fatlaðs fólks skal hafa til þess aukin ökuréttindi, hafa sótt skyndihjálparnámskeið og önnur þau námskeið sem sérstaklega eru ætluð ökumönnum fólksflutningabíla. Hann skal einnig leggja fram sérstakt sakavottorð við umsókn sína um starf.

Ökumaður þarf einnig að sitja námskeið um þjónustu við fatlað fólk þannig að hann sé vel undirbúinn fyrir það verkefni að sinna ólíkum notendum og til að auka skilning hans og hæfni við þjónustuna. Óheimilt er að ráða starfsmann til aksturs eða annarrar ferðaþjónustu fatlaðs fólks sem hlotið hefur refsidóm fyrir brot á ákvæðum XXII. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með síðari breytingum.  

III. kafli
Málsmeðferð, málskotsréttur og gildistími


12. gr.
Ákvörðun

Starfsmaður fjölskyldusviðs Mosfellsbæjar metur þjónustuþörf umsækjanda. Hann skal kanna aðstæður umsækjanda svo fljótt sem unnt er eftir að umsókn hefur borist. Öflun gagna og upplýsinga skal fara fram í samvinnu við umsækjanda eftir því sem unnt er. Að öðrum kosti skal hafa samvinnu og samráð við persónulegan talsmann hans, sbr. ákvæði 1. mgr. 7. gr. laga nr. 88/2011 um réttindagæslu fyrir fatlað fólk.

Hlutaðeigandi starfsmaður leggur mat sitt fyrir trúnaðarmálafund fjölskyldusviðs sem starfar í umboði bæjarstjórnar, sbr. 2. mgr. 42. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 138/2011. Trúnaðarmálafundur tekur ákvörðun um heimild til ferðaþjónustu. Þeirri ákvörðun getur umsækjandi skotið til fjölskyldunefndar Mosfellsbæjar ef hann unir ekki niðurstöðunni.

13. gr.
Tímabil samþykktar

Umsóknir um ferðaþjónustu eru almennt samþykktar til árs í senn. Heimilt er þó að samþykkja ferðaþjónustu til lengri tíma, allt að þriggja ára sé ljóst að ekki sé að vænta breytinga á þörf umsækjanda fyrir þjónustu. 


14. gr.
Hlutverk fjölskyldunefndar

Hlutverk fjölskyldunefndar Mosfellsbæjar í þessum efnum er:

1) Að gera tillögur að reglum um ferðaþjónustu fatlaðs fólks og hafa eftirlit með að eftir þeim sé farið.

2) Að fjalla um öll stefnumarkandi mál sem varða ferðaþjónustu fatlaðs fólks.

3) Að fjalla um umsóknir ef um er að ræða undanþágu frá reglum þessum.

4) Að fjalla um ákvarðanir trúnaðarmálafundar fjölskyldusviðs þegar umsækjendur skjóta þeim til nefndarinnar.

15. gr.
Varðveisla gagna, trúnaður og aðgangur að gögnum

Málsgögn er varða persónulega hagi einstaklinga skulu varðveitt með tryggilegum hætti. Hafi starfsmenn kynnst einkahögum notenda eða annarra í starfi sínu er þeim óheimilt að fjalla um þau mál við óviðkomandi nema að fengnu skriflegu samþykki þess er í hlut á.

Umsækjandi á rétt á að kynna sér upplýsingar úr skráðum gögnum sem varða mál hans að því marki að ekki stangist á við trúnað gagnvart öðrum.

Ökumenn og aðrir starfsmenn ferðaþjónustu fatlaðs fólks skulu skrifa undir yfirlýsingu um trúnað. Trúnaðarskylda helst þó að látið sé af starfi. 


16. gr.
Niðurstaða, rökstuðningur synjunar og málskot til fjölskyldunefndar

Kynna skal umsækjanda niðurstöðu trúnaðarmálafundar fjölskyldusviðs skriflega svo fljótt sem unnt er. Sé umsókn synjað í heild eða að hluta getur umsækjandi krafist rökstudds, skriflegs svars um forsendur þess. Þar skal jafnframt kynntur réttur umsækjanda til að skjóta synjuninni til fjölskyldunefndar Mosfellsbæjar til endurskoðunar. Beiðni um endurskoðun skal koma fram innan fjögurra vikna frá því að umsækjanda barst vitneskja um ákvörðun trúnaðarmálafundar.


17. gr.
Málskot til úrskurðarnefndar félagsþjónustu og húsnæðismála

Um málsmeðferð fer skv. XVII. kafla laga um félagsþjónustu sveitarfélaga nr. 40/1991 og stjórnsýslulögum nr. 37/1993. Það felur meðal annars í sér að umsækjandi getur skotið ákvörðun fjölskyldunefndar Mosfellsbæjar til úrskurðarnefndar félagsþjónustu og húsnæðismála. Kærufrestur er þrír mánuðir frá því að tilkynning barst um ákvörðunina. Kæra telst fram komin innan kærufrests ef bréf sem hefur hana að geyma hefur borist úrskurðarnefndinni eða verið afhent póstþjónustu áður en fresturinn er liðinn.

18. gr.
Gildistaka

Reglur þessar eru settar skv. 29. gr. laga um félagsþjónustu sveitarfélaga nr. 40/1990, með síðari breytingum, og við gerð þeirra er stuðst við leiðbeinandi reglur velferðarráðuneytisins fyrir sveitarfélög um ferðaþjónustu fyrir fatlað fólk frá 24. janúar 2012.

Reglurnar öðlast þegar gildi Jafnframt falla úr gildi reglur Mosfellsbæjar um ferðaþjónustu fyrir fatlað fólk frá 28. október 2016.

Til baka